Deneme sınavı sonucu nasıl okunur?

Net neden tek başına yetmez?

Bir deneme sonucunda ilk göze çarpan sayı nettir. Net, çocuğun o gün kaç soruyu doğru yaptığını söyler; ama neden diğerlerini yapamadığını söylemez. Aynı net, birbirinden çok farklı iki durumu gizleyebilir: biri konuyu bilmediği için, diğeri yalnız süreyi yetiştiremediği için aynı sayıda soru kaçırmıştır. İkisine aynı reçeteyi, yani “konuyu tekrar et, bol soru çöz” reçetesini yazmak ikisinin de zamanını harcar.

Norman Koleji'nin kurucusu Öztuna Norman analizin çıkış noktasını şöyle tarif ediyor:

Yanlışları dört gruba ayırın

Denemeden sonraki ilk iş, yanlış ve boş soruları nedenlerine göre ayırmaktır:

Bu ayrımı yapmanın en kolay yolu, çocuğunuzun yanlış yaptığı bir soruyu çözümüyle birlikte önüne koyup “Çözümü okuyunca anlıyor musun?” diye sormaktır.

Konu tekrarı mı, soru tekrarı mı?

Öztuna Norman'ın yıllardır uyguladığı ve öğretmenlere de anlattığı yöntem bu ayrıma dayanır:

Bu durumda bütün konuyu baştan çalışmaya ya da o konudan yeni bir soru bankası açmaya gerek yoktur. Soru bir çizelgeye yazılır ve aralıklarla yeniden çözülür; buna konu tekrarı değil, soru tekrarı denir. Çocuk o soru tipini artık tanır; sınavda benzeriyle karşılaştığında tanıdık bir yüz görür.

Konu tekrarı ise çocuğun çözümde anlamadığı belli bir yer olduğunda gerekir. O zaman da bütün ünite değil, yalnız o nokta çalışılır. Öztuna Norman bunu öğretmenin görevi olarak anlatıyor: eksik bulunduğunda “gel, sana beş dakika anlatayım” diyecek kişi öğretmendir.

Soru çizelgesi nasıl tutulur?

Çizelge bir defter ya da tek sayfalık bir tablo olabilir. Her satıra şunlar yazılır:

1. Sorunun kaynağı (hangi deneme, hangi soru)
2. Dersi ve konusu
3. Neden yapılamadığı (bilgi, soru tipi, dikkat, süre)
4. Çözümün kısa özeti ya da çözümün bulunduğu yer
5. Yeniden çözme tarihleri (örneğin üç gün, bir hafta ve bir ay sonra)

Hata defterinin hazır bir şablonunu aşağıda indirebilirsiniz.

“Bol bol soru çöz” neden çözüm değil?

Düşük bir denemeden sonra en sık verilen tavsiye yüzlerce yeni soru çözmektir. Öztuna Norman bu tavsiyeye ilaç benzetmesiyle karşı çıkıyor:

Yerine önerdiği ölçü küçük ve düzenlidir: günde ders başına yaklaşık 15-20 soruyu anlayarak çözmek. Kendi hesabıyla, günde ders başına 20 çözümlü soruyu çalışan bir öğrenci yılın sonunda yaklaşık 8 soru bankası bitirmiş olur. Çok soru çözmek değil, çözülen sorudan bir şey öğrenmek belirleyicidir.

Boş bırakmak mı, tahmin etmek mi?

Denemede bilmediği soruyu işaretlemek çocuğa o an netini artırmış gibi gelir; ama analizi bozar. Şansla doğru çıkan bir soru eksik olarak görünmez ve hiç çalışılmaz. Öztuna Norman bunu diş hekimi benzetmesiyle anlatıyor:

Gerçek sınavdaki strateji ayrı bir konudur ve sınavın puanlama kurallarına göre öğretmenle konuşulur. Denemede ise amaç puan değil, eksiğin doğru görünmesidir.

Denemeden sonra evde nasıl konuşmalı?

• Sonuç gününü sorgu gününe çevirmeyin. Netler aynı akşam değil, çocuk dinlendikten sonra, birlikte ve sakin konuşulur.
• Netten önce nedeni sorun. “Kaç net?” yerine “En çok hangi tür sorular zorladı?” diye başlayın.
• Yalnız kendi önceki sonuçlarıyla karşılaştırın. Başka çocuklarla ya da kardeşle karşılaştırma motivasyonu düşürür.
• Tek denemeden sonuç çıkarmayın. Eğilim birkaç denemede görülür.
• Analizi okulla paylaşın. Sürekli düşüş ya da belirgin bir kaygı varsa rehberlik servisiyle görüşün.

LGS yılında evdeki düzeni LGS yılında veli ne yapmalı yazısında anlattık.

Norman Koleji'nde denemeden sonra ne olur?

Norman Koleji ortaokulunda ve Anadolu lisesinde ölçme ve değerlendirme altı adımda işler: yıl başında düzey belirleme, düzenli deneme sınavları, kazanım bazlı analiz, bireysel gelişim takibi, analize göre etüt ve destek, veliyle paylaşım. Sonuç yalnız net sayısıyla okunmaz; hangi konuda, hangi soru tipinde, hangi derste zorlanıldığı belirlenir. Öğretmenlerin doğrudan gözlemleri sınav verileriyle birlikte değerlendirilir ve zümre toplantılarında eksiğin kaynağı aranır. Ayrıntısı Ölçme ve değerlendirme sayfasında.