LGS yılında veli ne yapmalı?

LGS nasıl bir sınav?

LGS, liselere geçiş sistemi kapsamında MEB'in yaptığı merkezî sınavdır. 2026 kılavuzuna göre sorular 8. sınıf öğretim programlarından gelir ve sınav aynı gün iki oturumda yapılır. Toplam 90 çoktan seçmeli soru vardır: sözel bölümde 50 soru için 75 dakika, sayısal bölümde 40 soru için 80 dakika verilir.

Sınavın sonucu, sınavla öğrenci alan okullara yerleştirmede kullanılır. Sınavla öğrenci almayan okullara yerleştirmenin nasıl yapıldığı her yıl kılavuzda ayrıntılı olarak yazılır; bu bölümü çocuğunuzla birlikte kılavuzdan okumanızı öneririz. Özel liselere kayıt ise LGS yerleştirmesiyle değil, doğrudan okulla yapılır.

2026'daki takvim, 2027'yi planlarken iyi bir referanstır:

Ay ay veli takvimi

Sınav yılı uzun bir yoldur. Her ayın kendine göre bir işi var; hepsini aynı anda yapmaya çalışmak hem veliyi hem çocuğu yorar. Aşağıdaki tablo 2026-2027 çalışma takvimine göre hazırlandı.

Evde düzen: plan, uyku ve ekran

Kurucumuz Öztuna Norman, sınav hazırlığında asıl farkın ne kadar çok çalışıldığında değil, nasıl çalışıldığında olduğunu yıllardır söylüyor:

Velinin burada üstleneceği en verimli rol, planın yazılmasına alan açmaktır. Pazar akşamı on beş dakika ayırın, haftayı çocuğunuzla birlikte kâğıda dökün: okul saatleri, ödevler, hangi gün hangi konunun tekrarı, kaç soru, hangi gün dinlenme. Plan çocuğun elinden çıkmalı; siz yalnız gerçekçi olup olmadığına bakın.

Planın neden işe yaradığını yine Öztuna Norman'ın sözleriyle özetleyelim:

Uyku. Sınav yılında ilk feda edilen şey uykudur ve en pahalıya patlayan da odur. Yatış ve kalkış saatlerini hafta içi ve hafta sonu birbirine yakın tutun. Sınava yaklaşırken uyku düzenini kılavuzda yazan oturum saatlerine göre ayarlayın.

Ekran. Ders çalışılan saatlerde telefon başka bir odada dursun. Ekranı tamamen yasaklamak yerine süreyi ve saatleri birlikte konuşup yazıya dökmek daha kalıcı sonuç verir. Koçun Defteri'ndeki ekran süresi anlaşması bu konuşma için hazırlandı.

Deneme sınavından sonra nasıl konuşmalı?

Deneme sınavı bir ölçüm aracıdır, bir hüküm değil. Sonuç geldiğinde ilk soru "Kaç net yaptın?" olmasın. Şu sırayı deneyin:

1. Önce çocuğunuzun nasıl hissettiğini sorun. Yorgunsa konuşmayı ertesi güne bırakın.
2. Yanlışları birlikte türlerine ayırın: konuyu bilmiyordu mu, dikkatsizlik mi yaptı, süre mi yetmedi, soruyu yanlış mı okudu?
3. Her tür için bir adım belirleyin. Bilinmeyen konu plana tekrar olarak girer; dikkat hatası için soru okuma alışkanlığı çalışılır; süre sorunu için kısa, süreli soru setleri konur.
4. Çocuğu yalnız kendi önceki denemeleriyle karşılaştırın. Arkadaşla, kuzenle, komşunun çocuğuyla kıyas motivasyonu artırmaz.
5. Tek bir denemeden sonuç çıkarmayın. Eğilimi birkaç denemede birlikte görün.

Yanlışları tek tek yazmak için Koçun Defteri'ndeki hata defteri şablonunu kullanabilirsiniz. Aynı hatanın tekrar edip etmediği bu defterde açıkça görünür.

Kaygıyı nasıl fark edersiniz, ne zaman yardım istemeli?

Sınav yılında belli ölçüde gerginlik olağandır; hatta biraz heyecan çocuğu toparlar. Dikkat etmeniz gereken, gerginliğin günlük hayatı bozmaya başlamasıdır. Şu işaretlere bakın:

• Uyku ya da iştahta belirgin değişiklik
• Sık tekrarlayan baş ya da karın ağrısı şikâyeti, özellikle sınav günlerinden önce
• Denemelere girmek istememe, çalışma masasından kaçma
• "Zaten olmayacak", "Ben yapamam" gibi cümlelerin sıklaşması
• Arkadaşlardan ve sevdiği etkinliklerden çekilme, ani öfke ya da ağlama

Bu işaretleri gördüğünüzde önce dinleyin; çözüm önermeden, küçümsemeden. "Bu kadar dert edilecek ne var?" yerine "Seni en çok ne zorluyor?" diye sorun. İşaretler birkaç hafta sürüyor ya da okula, uykuya, ilişkilere yansıyorsa okulun rehberlik servisiyle görüşün. Gerekirse rehberlik servisi sizi bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanına yönlendirir. Yardım istemek, çocuğa "seni yalnız bırakmıyoruz" demenin en açık yoludur.

Özel lise kararını ne zaman vermeli?

Özel lise kararı çoğu ailede Temmuz'da, LGS sonucu ve tercih döneminde netleşir. Ama o hafta her şeyi birden araştırmak zordur. Sakin dönemde hazırlık yapmanız işinizi kolaylaştırır:

• Ekim - Aralık: Okulları gezin. Bu dönem özel okullar için kayıt dönemi değil, tanışma dönemidir.
• Ocak - Mayıs: Özel okullar ücretlerini bu aralıkta ilan eder; kayıt ancak ilandan sonra yapılabilir. MEB'in 28 Kasım 2025 tarihli yazısı, ilandan önce “erken kayıt” adı altında yapılan uygulamaların mevzuata aykırı olduğunu açıkça belirtiyor.
• Ocak - Mart: Özel okulların bursluluk sınavları yalnız bu aylarda, valilik izniyle ve ücretsiz yapılabilir. Burs için LGS puanını kullanan okullar da var; koşulları okula sorun.
• Temmuz: Sonuç geldiğinde elinizde hem tercih listesi hem de gezdiğiniz okulların bilgisi hazır olsun.