Anaokulu seçerken nelere bakılır? 3-6 yaş için gezi listesi

Önce kurallar: yaş, sınıf mevcudu ve günün süresi

Okul öncesi eğitimin kurallarını MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği belirler (aşağıda kısaca "genel yönetmelik"); özel okullar ayrıca Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'ne bağlıdır. Veliyi doğrudan ilgilendiren dört kuralı bilmek, gezide anlatılanları değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Yaş. Yaş, kayıt yılının eylül ayı sonuna göre ay olarak hesaplanır ve öncelik bir sonraki yıl ilkokula başlayacak çocuklara verilir:

Bu çocuklar kaydedildikten sonra fiziki imkânı yeterli olan anaokullarına 36-56 aylık, anasınıflarına 45-56 aylık çocuklar da alınabilir.

Bakanlığın programı yaş gruplarını üç basamakta ele alır: 36-48 ay (yaklaşık 3 yaş), 48-60 ay (4 yaş) ve 60-72 ay (5 yaş). Çocuğunuzun hangi gruba gireceğini ve o grubun gelecek yıl açılıp açılmayacağını gezide sorun. İlkokula başlama yaşı ve erteleme kararı için anasınıfından ilkokula geçiş yazımıza bakabilirsiniz.

Sınıf mevcudu. Genel yönetmelik bir gruptaki çocuk sayısının 10'dan az, 20'den fazla olmamasını esas alır; talep ve imkân varsa bu sayı artırılabilir (md. 6/1-b). Özel okullar için kural daha kesindir:

Yönetmelikler sınıf mevcuduna üst sınır koyar; öğretmen başına düşen çocuk sayısı için ise bu metinlerde ayrı bir oran yok. Bu yüzden asıl soru, sınıfta gün boyu kaç yetişkin bulunduğudur.

Günün süresi. Genel yönetmelik okul öncesinde temel günü şöyle tanımlar:

Özel okullarda ise tam gün eğitim yapılır (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 10/11). Gün uzadıkça dinlenmenin, yemeğin ve açık hava zamanının nasıl yerleştirildiği daha önemli hâle gelir.

Program. Bakanlığın okul öncesi programı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'dır; 2024-2025 eğitim yılında uygulanmaya başladı, Bakanlığın sitesindeki güncel metin 2026 tarihli. Temel ilkelerinden biri açık:

Okul kendi yaklaşımını anlatırken bu programı günlük akışa nasıl yansıttığını sorun.

Anaokulu ile anasınıfı arasındaki fark

Mevzuatta iki ayrı yapı var. Anaokulu, okul öncesi eğitim için açılmış bağımsız bir okuldur ve 36-68 aylık çocukları alabilir. Anasınıfı ise bir ilkokulun ya da ortaokulun bünyesinde açılan sınıftır; 57-68 aylık çocuklar içindir, yer varsa 45-56 aylıklar da kaydedilebilir. İkisi de okul öncesi eğitim kurumu sayılır (md. 4/1-l) ve Bakanlığın aynı programını esas alır.

Veli için pratik fark çoğu zaman yaş aralığında ve binanın düzeninde ortaya çıkar: kaç aylıktan çocuk alındığı, okul öncesi sınıflarının büyük öğrencilerden ayrı bir bölümde olup olmadığı, bahçenin ve yemek saatlerinin ayrılıp ayrılmadığı. Okul öncesi bölümünün Millî Eğitim'e hangi kurum olarak kayıtlı olduğunu girişteki kurum bilgilerinden ve karekoddan görebilir, gezide de sorabilirsiniz.

Gezide neye bakılır: sınıftan bahçeye

Bütün kademeler için okul gezisi listesini okul gezisinde nelere bakmalı yazısında anlattık. Okul öncesinde duraklar biraz farklıdır, çünkü küçük bir çocuğun günü derslerden çok rutinlerden oluşur.

Öğretmen ve yardımcı personel

Okul öncesinde sınıfı okul öncesi öğretmeni okutur; müzik, yabancı dil ya da hareket gibi özel beceri isteyen dersler için alan öğretmenleri de görevlendirilebilir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 37/2). Genel yönetmelik, öz bakım becerisi henüz yeterli olmayan çocuklara destek için imkânlar çerçevesinde iki gruba bir destek eğitim personeli görevlendirilebileceğini söyler (md. 45/1); bu bir zorunluluk değil, bir imkândır. Sorun: Öğretmenin yanında gün boyu bir yardımcı var mı? Yemek, tuvalet ve dinlenme saatlerinde sınıfta kaç yetişkin bulunuyor? Öğretmen yıl boyunca aynı mı kalıyor?

Oyun alanları ve açık hava

Program, çocukların her gün düzenli biçimde açık havada bulunmalarının desteklenmesine yer verir ve açık havada oyunda çocukların güvenliğinin öncelikli olarak ele alınmasını ister. Özel okul öncesi kurumu açılacak binada, okul binası dışında her çocuk için en az 1,5 metrekare bahçe aranır (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 11/1-a); oyun yeri ve araçlarının yılda en az bir kez bakımı ve onarımı yaptırılır (genel yönetmelik md. 90/3). Gezide küçüklerin bahçeyi büyük öğrencilerle aynı saatte mi kullandığını, zeminin düşmelere karşı nasıl olduğunu ve bahçe kapısının kimin kontrolünde durduğunu görün.

Uyku, dinlenme ve tuvalet

Dinlenme, yönetmelikteki okul öncesi gününün bir parçasıdır; uyku odası gibi yerlerde ısının, ışığın ve havalandırmanın sağlık şartlarına uygun olması için önlem alınır (md. 78/1-b). Dünya Sağlık Örgütü, 3-4 yaşındaki çocuklar için gündüz uykusunu da içerebilen 10-13 saat kaliteli uyku ve düzenli uyku-uyanma saatleri öneriyor. Okulun öğle dinlenmesini evdeki düzeninizle birlikte düşünün: Uyumayan çocuk o saatte ne yapıyor, yatak ve örtüler kişisel mi?

Tuvalette çocuğun kendi başına ulaşabileceği lavabo ve klozet, sabun ve kurulama düzeni, sınıfa yakınlık önemlidir. Tuvalet eğitimi tamamlanmamış çocuklar için okulun yaklaşımını, yedek kıyafetin nerede durduğunu ve kazada kimin yardım ettiğini sorun. Bulaşıcı bir hastalık nedeniyle okula gelemeyen çocuk, sakınca olmadığını gösteren sağlık raporuyla dönebilir (md. 18/4); okulun ateş ve hastalık kuralını da öğrenin.

Yemek ve alerji takibi

Genel yönetmeliğe göre okul öncesi öğretmeni sabah ve ikindi kahvaltısında çocuklarla birlikte bulunur ve düzenli yemek yemelerini sağlar (md. 43/8). Menüyü kimin hazırladığını, nerede yayımlandığını ve alerjen bilgisinin yazılı olup olmadığını sorun. Alerjisi olan çocuğun yemeği nasıl ayrılıyor, yemeği reddeden çocuğa ne yapılıyor, doğum günlerinde dışarıdan yiyecek gelebiliyor mu? Norman Koleji'nin yemek düzenini (günde üç öğün, menüyü okulun gıda mühendisi hazırlıyor) yemek listesi sayfasında bulabilirsiniz.

Güvenlik ve teslim alma

Okul öncesinde mutlaka sorulması gereken konu, çocuğun kime teslim edildiğidir. Veliler dışında çocuğu kimlerin alabileceği yazılı olarak mı belirleniyor, tanınmayan biri geldiğinde ne yapılıyor, gün içinde plan değişirse okula nasıl haber veriliyor? Genel yönetmelik, okul öncesine kesin kaydı yapılan çocukların velilerine bir acil durum başvuru formu doldurtulmasını öngörür (md. 11/5-e); okulda ilk yardım dolabı ve çantası da bulunur (md. 78/1-d). Servis kullanacaksanız serviste refakatçi olup olmadığını ve çocuğun okulda kim tarafından karşılandığını sorun.

Ekran kullanımı

Program dijital araçları yasaklamaz, ama sınırını çizer:

Dünya Sağlık Örgütü de 3-4 yaş için hareketsiz ekran süresinin günde bir saati geçmemesini, daha azının daha iyi olduğunu söylüyor. Sınıftaki ekranın ne için kullanıldığını sorun: Bir etkinliğin parçası mı, yoksa boş zamanı doldurmak için mi? Evde de bir kural koymak isterseniz Koçun Defteri sayfasındaki ekran süresi anlaşmasını küçük çocuğunuzla resimlerle işaretleyerek doldurabilirsiniz.

Veliyle iletişim

Program aileyi eğitimin paydaşı sayar; yıl başında tanışma toplantısı, ailenin katılım tercihlerini soran formlar ve aile eğitimi çalışmaları önerir. Sorun: Gün sonunda size ne anlatılıyor, gelişim değerlendirmesi ne sıklıkla paylaşılıyor, öğretmenle ne zaman görüşebiliyorsunuz? Çocukların fotoğrafları paylaşılıyorsa nerede ve kimin izniyle paylaşılıyor? Program da çocukların tanınmasına olanak sağlayan görsellerin paylaşımından kaçınılmasını istiyor.

Uyum haftası nasıl planlanır?

Okul öncesine ve birinci sınıfa yeni başlayan çocuklar için uyum eğitimi yönetmelikte yer alıyor: Ders yılının başlangıcından önceki hafta, Bakanlığın belirlediği takvim ve program çerçevesinde uygulanır; velilerin de bir ebeveyn programıyla sürece katılması amaçlanır (genel yönetmelik md. 5/1-c, 28 Temmuz 2026 değişikliği). 2026-2027 eğitim yılında bu hafta 7-11 Eylül 2026'ydı. Program, uyumun yalnız çocuğu ilgilendirmediğini hatırlatır:

Gezide okulun uyum planını ayrıntısıyla sorun: İlk günler kaç saat sürüyor, veli sınıfta ya da okulda ne kadar kalabiliyor, ayrılmakta zorlanan çocuk için ne yapılıyor, rehberlik servisi sürece nasıl katılıyor? Evde de hazırlanabilirsiniz:

1. Ağustosta uyku ve kahvaltı saatini okulun düzenine yaklaştırın.
2. Okulu önceden birlikte görün. Bahçenin önünden geçmek bile tanıdıklık kazandırır.
3. Vedalaşmayı kısa ve net tutun. "Öğle yemeğinden sonra geleceğim" gibi çocuğun anlayacağı bir zaman söyleyin ve sözünüzü tutun.
4. İlk haftaları sakin geçirin. Yorgunluk, ağlama ya da küçük gerilemeler olabilir; her gün aynı soruyu sormak yerine gününü anlatmasına fırsat verin.
5. Geçmeyen zorlanmayı öğretmen ve rehberlik servisiyle konuşun. Uyum her çocukta farklı hızda olur.

Gezide sorulacak sorular: kontrol listesi

Bu listeyi yazdırıp her okulda aynı sırayla sorun; cevapları karşılaştırmak kolaylaşır. Bütün kademeler için genel sorular özel okul seçerken on soru listesinde.

• Çocuğumun yaş grubu gelecek yıl açılıyor mu, sınıfta kaç çocuk olacak?
• Sınıfta gün boyu kaç yetişkin bulunuyor, öğretmenin yanında yardımcı var mı?
• Gün kaçta başlıyor, kaçta bitiyor; uzun günde dinlenme nasıl planlanıyor?
• Çocuklar her gün açık havaya çıkıyor mu, kötü havada ne yapılıyor?
• Tuvalet eğitimi tamamlanmamış çocuk için yaklaşım ne?
• Menüyü kim hazırlıyor, alerjiler nasıl takip ediliyor?
• Çocuğu kimler teslim alabilir, bu nasıl kayda geçiyor?
• Uyum haftasında ilk günler kaç saat sürüyor, veli okulda kalabiliyor mu?
• Sınıfta ekran ne için ve ne kadar kullanılıyor?
• Gelişim değerlendirmesi veliyle nasıl ve ne sıklıkla paylaşılıyor?
• Çocukların fotoğrafları nerede, kimin izniyle paylaşılıyor?

Geziye çocuğunuzu götürmeli misiniz?

İlk geziyi ebeveynlerin yapması daha verimli olur: Sorularınızı rahatça sorar, sınıfları kendi gözünüzle değerlendirirsiniz. Okul aday listenize girdiyse ikinci ziyarete çocuğunuzla gidin. Bu ziyareti kısa tutun ve uyku ya da yemek saatine denk getirmeyin. Öğretmenin çocuğunuzla nasıl konuştuğuna, çocuğunuzun bahçede ya da oyun köşesinde nasıl karşılandığına bakın; ondan hemen bir karar ya da "beğendim" cümlesi beklemeyin.

Gezide fotoğraf çekmek isterseniz önce izin isteyin ve sınıftaki çocukların görüntüsünü almayın.

Ücret ve kayıt takvimi

Özel okullar ücretlerini Ocak'tan Mayıs sonuna kadar ilan eder; kayıt ancak ilandan sonra yapılabilir ve ilandan önce veliden ödeme alınamaz. Ekim-Aralık bu yüzden okulları gezip karşılaştırmak için sakin bir dönemdir. Kuralların ayrıntısını özel okul ücretleri ne zaman ilan edilir yazısında anlattık. Norman Koleji'nin anaokulu (48-72 ay) programını anaokulu sayfasında okuyabilir, gezi için okul gezisi sayfasından saat seçebilirsiniz.