Çocuğum ilkokula ne zaman başlar, hazır mı?

Kural ne diyor?

İlkokula başlama yaşını MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği belirler. Yönetmeliğin 11. maddesi, resmî ve özel bütün ilkokullar için şöyle der:

Aynı maddenin devamı, erken doğan ama henüz hazır olmayan çocuklar için bir kapı açık bırakır:

Yeni kayıtlar her yıl temmuz ayında başlar ve resmî okullarda e-Okul üzerinden, ulusal adres veri tabanındaki adrese göre yapılır. Özel okullarda kayıt okulla yapılır; ancak özel okul, o yılın ücretini ilan etmeden kayıt alamaz. Ücretler Ocak'tan Mayıs sonuna kadar ilan edilir.

2027-2028 için ay hesabı

Eylül 2027'de birinci sınıfa başlayacak çocukların çoğu bugün anasınıfında. Aşağıdaki tablo, Eylül 2027 sonuna göre doğum ayından yapılmış yaklaşık bir hesaptır. Doğum günü ay sonuna denk gelen çocuklarda kesin sonucu okul müdürlüğüne sorun.

Çocuğum hazır mı? Bakılacak beş alan

Yaş kayıt hakkını belirler; hazır olmayı belirlemez. Aynı ay doğmuş iki çocuk birbirinden çok farklı olabilir. Aşağıdaki alanlar bir test değil, gözlem için bir rehberdir. Hepsinde kusursuz olması beklenmez; tablo genel olarak ne gösteriyor, ona bakın.

1. Öz bakım. Tuvaletini kendi yapabiliyor mu, ellerini yıkıyor mu, montunu giyip ayakkabısını değiştirebiliyor mu, yemeğini kendi yiyebiliyor mu?
2. Dikkat ve sabır. Kısa bir etkinliği yarıda bırakmadan bitirebiliyor mu? Sırasını bekleyebiliyor mu?
3. Dil ve iletişim. Kendini anlaşılır biçimde ifade edebiliyor mu? İki üç adımlı bir yönergeyi izleyebiliyor mu? İhtiyacını bir yetişkine söyleyebiliyor mu?
4. El becerileri. Kalemi tutup çizgi çekebiliyor mu, makasla kesebiliyor mu, düğme ya da fermuarla uğraşabiliyor mu?
5. Duygusal ve sosyal hazırlık. Sizden ayrılınca bir süre sonra sakinleşebiliyor mu? Arkadaşlarıyla oyun kurup paylaşabiliyor mu? Küçük bir hayal kırıklığını kendi toparlayabiliyor mu?

İlkokula başlarken çocuğun okuma yazma bilmesi beklenmez; okuma yazma birinci sınıfta öğretilir. Evde erken okuma yazma çalışması yerine kitap okumak, sohbet etmek, oyun oynamak ve günlük işlerde sorumluluk vermek çok daha yararlıdır.

En değerli bilgi kaynağı, çocuğunuzu her gün gören anasınıfı öğretmenidir. Ondan bu beş alanda kısa bir gözlem isteyin. Kararsız kalırsanız okulun rehberlik servisiyle görüşün.

Erteleme kararını nasıl verirsiniz?

Ekim, Kasım ya da Aralık doğumlu çocuğu olan aileler bu soruyu en çok sorar. Çünkü çocuk, aynı sınıftaki Ocak doğumlu bir arkadaşından neredeyse bir yaş küçük olabilir.

Erteleme düşünüyorsanız şu soruları birlikte yanıtlayın:

• Anasınıfı öğretmeni çocuğunuzun hazır olduğunu düşünüyor mu?
• Yukarıdaki beş alanın birden fazlasında belirgin bir zorlanma var mı?
• Çocuğunuz okula başlamaya meraklı mı, yoksa ayrılık ve yeni ortam onu çok mu zorluyor?
• Erteleme yılı nasıl geçecek? Bir yıl daha okul öncesi eğitim alacak mı?

Yönetmelik, ilkokula kaydı bir yıl ertelenen ve bir önceki yıl okul öncesi eğitim almamış 69-71 aylık çocuklara, okul öncesi kurumlarına kayıtta öncelik tanır. Ertelemenin amacı çocuğa zaman kazandırmaksa, o yılın da dolu ve düzenli geçmesi gerekir.

Kararı kardeşin, kuzenin ya da arkadaş grubunun durumuna göre vermeyin. Her çocuğun takvimi kendine aittir.

Geçişi kolaylaştırmak: aydan aya

Evde küçük alışkanlıklar büyük fark yaratır: çantasını birlikte hazırlamak, okul yolunu önceden birlikte yürümek ya da arabayla geçmek, okul hakkında korkutmadan konuşmak ("Öğretmenin seni bekliyor" gibi), ilk günlerdeki küçük kaygıları ciddiye almak ama büyütmemek.

Anasınıfı ve ilkokul için okul seçerken

Bu yaşta okul seçerken çocuğun günü nasıl geçecek, ona bakın: sınıflar, öğretmenle ilişki, öğle yemeği ve dinlenme, uyum programı, okul ile veli arasındaki iletişim. Gezide sorulacak soruların tamamı için okul gezisinde nelere bakmalı ve özel okul seçerken on soru yazılarımıza bakabilirsiniz.