Bu yazıda5 bölüm
Okul seçimi çoğu ailede birkaç akşamlık internet aramasıyla başlar, bir iki okul gezisiyle biter. Gezide konuşma çoğunlukla okulun anlatmak istediği yerden akar: tanıtım filmi, en yeni salon, bir iki başarı hikâyesi. Velinin kendi sorularıyla gitmesi bu akışı değiştirir. Aynı on soruyu her okulda sorarsanız cevapları yan yana koyabilir, gerçekten karşılaştırabilirsiniz.
Bu liste nereden geliyor?
Millî Eğitim Bakanlığı 8 Temmuz 2019'da velilere yönelik "MEB'den 10 Maddede Özel Okul Tercih Uyarıları" başlıklı bir rehber yayımladı. Rehber okul seçerken bakılacak on konuyu sayıyor ve bazı yerlerde açık öneriler veriyor. Fiziki imkânlar için velinin okulu nasıl gezmesi gerektiğini şöyle anlatıyor:
… okulun her tarafını adım adım gezip görmeli …
Aynı rehber sözleşmenin "satır satır" okunmasını istiyor ve ücretin konuşmanın en sonuna bırakılmasını öneriyor.
Aşağıdaki liste bu on konunun bizim yorumumuz: her konuyu velinin sorabileceği somut sorulara çevirdik, yanına neden önemli olduğunu ve ilgili mevzuat maddesini ekledik. Bakanlık metninden aldığımız ifadeler tırnak içinde ve kaynağıyla duruyor; geri kalan açıklamalar Norman Koleji'nin. Mevzuat atıfları bilgi içindir, hukuki görüş değildir.
On soru
0/ 10 sorunun cevabını aldınız
İşaretleriniz yalnız bu tarayıcıda durur, bize gönderilmez. Yazdırılan sürümde üç okulu yan yana karşılaştıracağınız boş sütunlar var.
Okulun resmî kimliği açık mı?
MEB'in konusu: Kurumsal yapı
Sözleşmeyi imzalayacağınız kurumu tanımak ilk adım. Özel okullar tabela ve reklamda yalnız ruhsatlarındaki adı kullanabilir; her tanıtımda ve kurum girişinde, kurumu tanıtan bir karekod bulunmak zorunda.
Okula sorun:
- Millî Eğitim'deki resmî adınız ne; her kademe ayrı bir kurum olarak mı açıldı?
- Kurucu kim, okulu kim yönetiyor, kademe müdürleri kimler?
- Kurum karekodunuz nerede? (Girişte kolayca görülebilecek bir yerde olmalı.)
Karekod ve ruhsat adı kuralı: Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 7/4 ve Ek md. 4/2.
Okul öğrencisini nereye götürüyor?
MEB'in konusu: Eğitim çıktısı
MEB'in ifadesiyle:
mezun ettiği öğrencilerin eğitim çıktısı, yerleştiği üniversitelerin çeşitliliği
Afişlerde öğrenci adı ve başarısı göremezsiniz; özel okulların reklam ve ilanlarında öğrenci resmi, adı ve başarı bilgisi kullanılamaz. Bu yüzden çıktıyı gezide, yüz yüze sormak gerekir.
Okula sorun:
- Mezunlarınız hangi liselere ya da üniversitelere, hangi dağılımla yerleşti?
- Yeni açıldıysanız henüz mezununuz yoktur: öğretmenleriniz daha önce hangi okullarda, hangi kademede çalıştı?
- Çocuğumun ilerlemesini nasıl ölçüyor, bana ne sıklıkla ve hangi biçimde raporluyorsunuz?
Reklamda öğrenci bilgisi yasağı: 5580 sayılı Kanun md. 7/2-b ve Yönetmelik Ek md. 4/1.
Öğretmenler kim, okulda kalıyorlar mı?
MEB'in konusu: Eğitim personeli
MEB'in ifadesiyle:
eğitim personelinin niteliği, sürekliliği ve çeşitliliği
Çocuğunuzun yılını öğretmen belirler. Her yıl değişen kadro, en iyi programı da yarıda bırakır.
Okula sorun:
- Öğretmenlerin ne kadarı geçen yıl da bu okuldaydı?
- Çocuğumun sınıf ya da branş öğretmenleriyle gezide tanışabilir miyim?
- Öğretmenler yıl içinde nasıl destekleniyor, nasıl değerlendiriliyor?
Haftada neler, kaç saat öğretiliyor?
MEB'in konusu: Programlar
Broşürdeki program adı değil, haftalık çizelge gerçeği gösterir. Hangi dersin kaç saat olduğu, ek programların ders saatinde mi sonrasında mı yapıldığı günün yükünü belirler.
Okula sorun:
- Bu yıl çocuğumun sınıfının haftalık ders çizelgesini görebilir miyim?
- Yabancı dil kaç saat, kim tarafından, hangi düzeyde veriliyor?
- Etüt ve ödev düzeni nasıl; ek programlar ücrete dahil mi?
Okul hakkında başkaları ne diyor?
MEB'in konusu: Kamuoyundaki imaj
Tek bir övgü ya da şikâyet değil, tekrar eden örüntü önemlidir. Okulun bir sorunu nasıl karşıladığı, yorumların kendisinden daha çok şey anlatır.
Okula sorun:
- Bir sorun yaşarsam kime, hangi yoldan ulaşıyorum ve ne kadar sürede dönüş alıyorum?
- Veli toplantıları ve bireysel veli görüşmeleri ne sıklıkla yapılıyor?
- Okulu tanıyan bir veliyle konuşabilir miyim?
Okul çocuğuma ders dışında ne kazandırıyor?
MEB'in konusu: Hayata hazırlık
Not ortalamasının yanında, çocuğun kendi zamanını yönetmeyi, derdini anlatmayı ve meslekleri tanımayı nerede öğrendiği de okulun işidir.
Okula sorun:
- Öğrenciler kendi çalışmasını planlamayı nerede ve nasıl öğreniyor?
- Meslek tanıtımı, proje ve sunum çalışmaları var mı; hangi sınıflarda?
- Öğrencinin sorumluluk aldığı görevler neler?
Okulun her yerini gördüm mü?
MEB'in konusu: Fiziki ve teknolojik altyapı
MEB'in ifadesiyle:
okulun her tarafını adım adım gezip görmeli
Tanıtım fotoğrafı en güzel köşeyi gösterir. Çocuğunuzun gün boyu kullanacağı sınıfı, koridoru, yemekhaneyi ve tuvaletleri kendiniz görün.
Okula sorun:
- Çocuğumun okuyacağı kattaki sınıfları görebilir miyim?
- Giriş çıkış, ziyaretçi ve servis düzeni nasıl işliyor; acil durumda ne yapılıyor?
- Okulda sağlık personeli ya da revir var mı; yemekler nerede hazırlanıyor?
Kulüpler ve spor gerçekten açık mı?
MEB'in konusu: Sosyal ve sportif etkinlikler
Broşürde yazan kulübün bu yıl açılıp açılmadığını, kaç öğrenciyle ve hangi saatte yapıldığını sormak gerekir.
Okula sorun:
- Bu yıl hangi kulüpler açık, haftada kaç saat?
- Etkinlikler ders saatinde mi, okul sonrasında mı; ayrı ücreti var mı?
- Okul takımları ve geziler nasıl planlanıyor?
Çocuğum zorlanırsa okulda kim fark eder?
MEB'in konusu: Rehberlik
Uyum, sınav kaygısı, arkadaşlık sorunları her çocukta olur. Önemli olan okulun bunu erken fark etmesi ve veliyle birlikte çalışmasıdır.
Okula sorun:
- Rehberlik servisinde kaç psikolojik danışman var, kaç öğrenciyle çalışıyor?
- Öğretmen bir sorun fark ederse bana nasıl ve ne kadar sürede ulaşılıyor?
- Ders çalışma planı ve sınav hazırlığı için bireysel destek nasıl veriliyor?
Sözleşmeyi satır satır okudum mu?
MEB'in konusu: Sözleşme
MEB'in ifadesiyle:
satır satır
Ücret Ocak-Mayıs arasında Millî Eğitim'e bildirilerek ilan edilir ve ilan edilen ücretin üstünde ücret istenemez. Bağış, yardım ya da ders kitabı adı altında ayrıca ücret alınamaz.
Okula sorun:
- Sözleşmedeki ücret, ilan edilen ücretle aynı mı; ilan kurumda asılı mı?
- Yemek, servis, kırtasiye, kıyafet ve etkinlikler ücrete dahil mi, ayrı mı?
- Yıl içinde ayrılırsak ödeme ve iade nasıl işliyor?
Ücret kuralları: Kanun md. 13; Yönetmelik md. 53/6 ve 54/1 (a, b, ç, d). MEB'in rehberi ücretin en sona bırakılmasını öneriyor.
Listeyi nasıl kullanmalı?
Liste en çok, gezmeden önce elinize aldığınızda işe yarar. Önerimiz şu:
- Önce kendi önceliklerinizi seçin. On sorunun hepsi her aile için aynı ağırlıkta değil. Anasınıfı arayan bir aile için güvenlik, yemek ve günün akışı öne çıkar; LGS yılına girecek bir çocuğun ailesi için rehberlik ve ölçme değerlendirme. En önemli üç soruyu işaretleyip gezide onlarla başlayın.
- Listeyi yazdırın. Yazdırılan sürümde her soru için üç okul sütunu var. Gezdiğiniz okulun adını sütunun başına yazın, cevabını aldığınız soruyu işaretleyin, alttaki satırlara kısa not alın.
- Her okulda aynı soruları sorun. Karşılaştırmanın değeri buradan gelir. Bir okulda sorduğunuz soruyu ötekinde unutursanız elinizde iki farklı anlatım kalır, karşılaştırma kalmaz.
- Mümkünse çocuğunuzla birlikte gidin. Ortaokul ve lise çağındaki çocuklar sınıfa, kütüphaneye, öğretmenlerle konuşma biçimine sizin göremediğiniz bir gözle bakar. Gezi sonrası ilk sorunuz "Sen ne gördün?" olsun.
- Ücreti en sona bırakın. Ücret önemli, ama önce okulu tanıyın. Ücret konuşulduğunda da elinizde sözleşmeyle karşılaştıracağınız bir ilan olsun: özel okulların ücretleri her yıl Ocak ile Mayıs arasında ilan edilir.
Cevapları nasıl değerlendirmeli?
Gezide en sık duyulan cevaplar genel cümlelerdir: "Öğrenci odaklıyız", "Her çocuğa özel ilgi gösteriyoruz", "Kadromuz çok deneyimli." Bu cümleler yanlış olmayabilir ama karşılaştırılamaz. İyi bir cevabı ayıran üç işaret var:
- Somut: Sayı, saat, isim, örnek içerir. Bir okulun "Rehberlik servisinde iki psikolojik danışman var; her öğrenciyle dönemde en az bir kez bireysel görüşülüyor" demesi ile "rehberliğe önem veriyoruz" demesi aynı cevap değildir.
- Gösterilebilir: Haftalık ders çizelgesi, ücret ilanı, örnek bir veli raporu, sözleşme taslağı istendiğinde masaya gelir.
- Tutarlı: Müdürün, öğretmenin ve kayıt görevlisinin anlattıkları birbirini tutar. Aynı soruyu farklı kişilere sormak, okulun gerçekten nasıl işlediğini gösterir.
Bir sorunun cevabı henüz yoksa bunu açıkça söylemek de iyi bir işarettir. Yeni açılmış bir okulun mezunu yoktur; dürüst bir okul bunu söyler ve size kadronun geçmişini, ölçme yöntemini, ilk yılın gözlemlerini anlatır.
Gezide dikkat etmeniz gereken iki kural
Tanıtımlarda öğrenci yüzü ve başarısı göremezsiniz. Özel okulların reklam ve ilanlarında öğrenci resmi, adı ve başarı bilgisi kullanılamaz; bu yasak veli izni olsa bile geçerli (5580 sayılı Kanun md. 7/2-b, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği Ek md. 4/1). Bu yüzden eğitim çıktısını afişten değil, gezide sorarak öğrenirsiniz.
Ücret ilanından önce kayıt yapılmaz. Bakanlığın 28 Kasım 2025 tarihli yazısı, özel okullarda öğrenci kaydının ancak ücret ilanından sonra yapılabileceğini, ilan öncesinde "erken kayıt" adıyla yapılan uygulamaların mevzuata aykırı olduğunu açıkça söylüyor. Ekim ile Aralık arasında yaptığınız gezi bir tanışmadır; sizden kapora ya da ön ödeme istenmemelidir.
Bu on sorunun cevabını Norman Koleji'nde gezide alın.
Listeyi yanınıza alıp Yaşamkent'teki kampüsümüze gelin; on sorunun her birini sorun, cevabını yerinde görün. Gezi ücretsizdir, ailenizle birlikte yaklaşık 45 dakika sürer ve bir kayıt işlemi değildir. Saat seçmek için okul gezisi sayfasına bakın ya da WhatsApp'tan yazın.
Kaynaklar
- MEB'den 10 Maddede Özel Okul Tercih Uyarıları. Millî Eğitim Bakanlığı, 8 Temmuz 2019.
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (md. 7/2-b, md. 13). Mevzuat Bilgi Sistemi, son değişiklik RG 31.07.2026.
- Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (md. 7/4, 53, 54, Ek md. 4). Mevzuat Bilgi Sistemi, son değişiklik RG 05.09.2025.
- Özel okullarda ücret ilanı ve kayıt hakkında yazı (E-16915068-405.99-147461202). MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü, 28 Kasım 2025.
Mevzuat atıfları bilgi amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kaynaklara 5 Ekim 2026 tarihinde erişildi.