Yıl ortasında okul değiştirmek: nakil nasıl olur?

Nakil nedir, adım adım nasıl yapılır?

Nakil, öğrencinin kaydının bir okuldan ötekine taşınmasıdır. Sıfırdan yeni bir kayıt açılmaz; çocuğunuzun e-Okul kaydı yeni okula geçer. Devlet okulundan özel okula ya da bir özel okuldan başka bir özel okula geçişte işlemler şöyle ilerler:

1. Yeni okulla görüşün. Çocuğunuzun sınıf seviyesinde yer olup olmadığını sorun. Yönetmeliğe göre özel okullarda sınıf mevcudu okul öncesinde 20'yi, diğer sınıflarda 30'u geçemez (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 48/1).
2. Sözleşmeyi okuyun. Özel okul, Bakanlığın belirleyip yayımladığı öğrenci kayıt sözleşmesini kullanır (md. 53/1). Yıl ortası için ödeyeceğiniz tutar sözleşmede yazılı olsun.
3. Mevcut okula dilekçe verin. Nakil başvurusunu veli, çocuğun şu an okuduğu okulun müdürlüğüne dilekçeyle yapar (md. 51/13).
4. Başvuru e-Okul'dan yeni okula gider. Öğrenci nakil şartlarını taşıyorsa mevcut okul başvuruyu e-Okul üzerinden yeni okula iletir; onay ya da ret kararını yeni okulun müdürlüğü verir (md. 51/13).
5. Onaydan sonra yeni okula başlanır. Başlama gününü iki okulla önceden konuşun ki çocuğunuz arada okulsuz gün geçirmesin.

Nakil e-Okul üzerinden yürüdüğü için karne ya da not dökümü gibi belgeleri elden taşımanız genellikle gerekmez. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, lisede kaydın e-Okul bilgilerine göre yapılacağını ve öğrenciden başka belge istenmeyeceğini yazar (md. 21/2). Yeni okulun sözleşme dışında hangi formları istediğini sorun.

2026-2027'de hangi tarihlerde nakil yapılabilir?

Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, Temmuz 2026'daki değişiklikle nakil süresini şöyle yazıyor:

Özel okullar için kural daha açık: nakil başvurusu birinci ve ikinci dönemin son üç haftasında ve e-Okul'da dönem ve sınıf atlatma işlemlerinin yapıldığı sürede yapılamaz (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 51/13). Lisede de dönem bitiminden önceki üç hafta kapalıdır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 38/4-a). MEB'in 2026-2027 çalışma takvimine göre bu şu anlama geliyor:

Ocak ve Haziran'daki günleri, dönemlerin bittiği tarihlerden (22 Ocak ve 25 Haziran 2027) geriye doğru üç hafta sayarak hesapladık. Kesin günleri iki okulun idaresinden de teyit edin; bütün tatil tarihleri akademik takvimimizde.

İlkokul ve ortaokulda doğal afet, sağlık ve ailenin başka bir ile taşınması gibi durumlarda bu süre sınırı aranmaz (md. 12/2). İller arası nakillerde en çok beş günlük süre devamsızlıktan sayılmaz (md. 12/3).

Kademe kademe kurallar

Anasınıfı

Okul öncesi eğitim zorunlu değildir; Millî Eğitim Temel Kanunu'na göre isteğe bağlıdır (md. 19). Yönetmelikteki tanıma göre anasınıfı, Eylül sonu itibarıyla 57-68 aylık çocuklar için ilkokul ya da ortaokul bünyesinde açılan sınıftır (Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 4/1-b). Özel okul öncesi kurumlarında kayıt kabul, ücret ve sınıf mevcudu gibi konularda özel öğretim mevzuatı uygulanır (md. 11/5-g); özel bir anasınıfına geçen çocuğun nakli, özel okul tarafından e-Okul üzerinden alınır (md. 11/8).

Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'ndeki “son üç hafta” kuralı ilkokul, ortaokul ve liseleri sayar, anasınıfını ayrıca anmaz. Anasınıfında hangi günlerde nakil yapılabildiğini ve çocuğunuzun yaşına uygun sınıfı okul idaresinden sorun.

İlkokul ve ortaokul

Okul yönetimi, şartları taşıyan öğrencinin naklini velinin başvurusu üzerine e-Okul'da yapar (md. 12/1). Devlet okulları öğrenciyi adrese göre belirlenen kayıt alanından alır; özel okullar ise kayıt alanı şartı dışında devlet okullarının yönetmeliğini uygular (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 51/1). Yani devlet ilkokulundan ya da ortaokulundan özel okula geçerken oturduğunuz adres bir engel değildir. Okulun kayıt kabul ve nakil şartlarını taşımayan başvurular ise e-Okul üzerinden reddedilir (md. 12/17).

Ortaokulda bir durum daha var: okulda kınama ve üstü yaptırımı gerektiren bir olumsuz davranışa maruz kalan öğrencinin, velinin yazılı başvurusu ve rehberlik servisinin uygun görüşüyle başka okula nakli yapılabilir (md. 12/14). Böyle bir durumda ilk adım, okulun rehberlik servisiyle konuşmaktır.

Anadolu lisesi

Devlet lisesinden özel liseye geçişte ve özel liseler arasındaki nakillerde Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği uygulanır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 37/6). Devlet liseleri arasındaki nakiller haftalık ya da aylık belirli günlerde yapılır; özel okula geçişte bu kısıtlama uygulanmaz (md. 38/4-a). Dönemin son üç haftası ise yine kapalıdır.

• LGS puanı gerekir mi? Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nde özel liseye nakil için LGS puanı şartı yer almaz. Bakanlık onaylı kendi kurum yönetmeliği olmayan özel liselerde kayıt ve nakil başvuru sırasına göre yapılır (md. 51/1). Okulun ayrıca bir kabul koşulu olup olmadığını sorun.
• Geri dönüşü de düşünün. İleride fen lisesi ya da LGS puanıyla öğrenci alan bir Anadolu lisesi gibi bir devlet okuluna geçmek isterseniz, o okulda boş kontenjan olmalı ve çocuğunuzun LGS puanı, gitmek istediği okulda aynı sınıf seviyesine yerleşen en düşük puandan az olmamalıdır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 37/1-d, 38/1-a).
• Hazırlık sınıfı. Yönetmeliğe göre hazırlık sınıfı olan ve olmayan okullar arasında hazırlık sınıfı ile 9. sınıf arasındaki geçiş Ekim ayının son iş gününe kadar yapılabilir; bu aydan sonra bu sınıflar arasında geçiş yapılamaz (md. 38/6).
• Yabancı dil. Yeni okulda birinci yabancı dil farklıysa nakil yine yapılır: velinin yazılı isteğiyle dil değiştirilir, okul öğrencinin seviyesini belirler ve gerekli tedbirleri alır (md. 38/8).

Notlar, devamsızlık ve müfredat ne olur?

Müfredat aynıdır. Özel okullar, devlet okullarında uygulanan haftalık ders çizelgesini ve öğretim programlarını uygular; farklı bir uygulama ancak Bakanlığın onayladığı kurum yönetmeliğiyle yapılabilir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 46/1). Yani çocuğunuz aynı programın içinde kalır. Okuldan okula değişebilen, konuların işleniş hızı, yardımcı kaynaklar ve yabancı dil gibi derslerin saatleridir. Sınıfın hangi ünitede olduğunu öğrenin ve eksik kalan konular için öğretmenden kısa bir liste isteyin.

Notlar. Lisede dönem içinde nakil olan öğrencinin dönem puanı, önceki okulda aldığı puanlar dikkate alınarak belirlenir: dönem puanı oluşacak kadar not varsa puanı önceki okul verir, yoksa yeni okul önceki puanları da dikkate alarak verir. Yeni okulda okutulmayan ya da haftalık saati farklı olan dersler için yeni okul ders seçtirir (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 52). İlkokul ve ortaokulda da nakil e-Okul üzerinden yapıldığı için kayıtlar yeni okulun önündedir; dönem notlarının nasıl tamamlanacağını yeni okulun idaresine sorun.

Devamsızlık. Devamsızlık sınırları okula göre değil, eğitim ve öğretim yılına göre konmuştur. Ortaokulda yıl içinde özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrencinin sınıf geçmesine şube öğretmenler kurulu karar verir (Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği md. 31/2-b). Lisede özürsüz devamsızlığı 10 günü, toplam devamsızlığı 30 günü aşan öğrenci başarısız sayılır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 36/5-a). Eski okulda yapılan devamsızlık da bu hesaba girer; geçiş günlerinde okulsuz gün bırakmamaya çalışın.

Kitap ve kıyafet. Özel okullar ders kitabı adı altında ücret alamaz (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği md. 53/6). Kitap-kırtasiye, kıyafet, yemek ve etüt gibi hizmetlerin ücretleri ayrı ilan edilir ve bu hizmetlerden talep eden veliler yararlanır (md. 53/5, 54/1-a).

Özel okula yıl içinde kayıt: ücret nasıl belirlenir?

Özel okul ücretleri her yıl Ocak'tan Mayıs sonuna kadar ilan edilir (md. 54/1-a). 2026-2027 için ilan süresi Mayıs 2026'da doldu; süresinde ilan yapmayan okul bir önceki yılın ücretini alır (md. 54/2). Okul ilanın MEBBİS çıktısını kurumda velilerin görebileceği bir yere asar ve internet sitesi varsa orada da yayımlar (md. 54/1-ç). Yıl ortasındaki kayıt, bu ilanlı ücret üzerinden yapılır:

Öğrenim ücreti okullarda yıllık olarak belirlenir (md. 55/1-a). Yönetmelikte, yıl ortasında kayıt olan öğrencinin ücretinin kalan süreye göre nasıl hesaplanacağını gösteren ayrı bir kural yok; bağlayıcı olan, ilan edilen ücretin aşılamamasıdır. Bu yüzden yıl ortasında ödeyeceğiniz tutarın nasıl hesaplandığını sorun ve sözleşmede yazılı olarak görün.

Bilmeniz gereken birkaç kural daha:

• Gelecek yılın ücreti. Ders yılı içinde kayıt yaptıran öğrencinin bir sonraki yıl ücreti, kayıt yaptırdığı yıl için ilan edilen eğitim ücreti üzerinden belirlenir (md. 53/1). Yıl ortasında daha düşük bir tutar ödemiş olsanız da gelecek yılın hesabı ilanlı ücretten başlar; üzerine yapılacak artış yönetmelikteki tavan oranla sınırlıdır.
• İlan dışı ücret yok. Bağış ve yardım da dahil, ilan edilen ücretler dışında hiçbir ad altında ücret alınamaz (md. 54/1-b).
• Ödeme yolu. Ücretler okul adına açılmış ve Bakanlığa bildirilmiş banka hesabına yatırılır; sözleşmedeki ücretler e-Okul'a işlenir (md. 55/3).
• İndirim ve burs. Peşin ödeme ya da kardeş indirimi gibi indirimler ilanda yazılır ve öğrenim ücretinin yüzde 50'sini geçemez (md. 54/1-a). Burs koşullarını okul belirler ve il millî eğitim müdürlüğüne bildirir (md. 62/2); bursluluk sınavları yalnız Ocak, Şubat ve Mart'ta yapılabilir (md. 62/6).

Özelden özele geçiyorsanız: eski okuldaki ücret

Öğretim yılı başladıktan sonra özel okuldan ayrılan öğrenciye, sözleşmedeki yıllık ücretin yüzde onu ile okulda geçen günlere göre hesaplanan tutar dışında kalan kısım iade edilir (md. 56/3-a). İade, ayrılış tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yapılır (md. 56/4). Çocuğunuz eski okulunda burslu okuyorsa, okuldan ayrıldığında burslu okuduğu süre için ücret istenemez (md. 62/5).

“Erken kayıt” yasağı yıl içi kaydı kapsar mı?

Hayır. MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 28 Kasım 2025 tarihli yazısı, artış oranı belli olmadan ve ücret ilanı yapılmadan “erken kayıt” adıyla yapılan uygulamaları mevzuata açıkça aykırı bulur:

Ayrım ücret ilanında:

Ücret takviminin ayrıntısı özel okul ücretleri ne zaman ilan edilir yazısında.

Ne zaman geçmeli: ara tatil mi, yarıyıl mı?

16-20 Kasım ara tatili. Okul 23 Kasım Pazartesi yeniden açılıyor. Ara tatilde geçiş, çocuğa eski okuluyla vedalaşmak ve yeni okula hazırlanmak için bir haftalık nefes payı verir; yeni okuldaki ilk gününde de tatilden dönen bütün sınıfla birlikte başlar. Dilekçeyi tatilden önceki hafta verirseniz işlemler tatile girmeden tamamlanabilir; başlama gününü iki okulla önceden konuşun.

25 Ocak - 5 Şubat yarıyıl tatili. Birinci dönem 22 Ocak'ta karneyle biter, ikinci dönem 8 Şubat'ta başlar. Bu durumda çocuğunuz birinci dönemi eski okulunda tamamlar ve ikinci döneme yeni okulunda baştan başlar. Yalnız birinci dönemin son üç haftasında (yaklaşık 4-22 Ocak) başvuru yapılamadığını unutmayın: ya Aralık sonuna kadar başvurup daha erken geçersiniz ya da yarıyıl tatilinde, e-Okul'da dönem kapatma işlemleri bittikten sonra başvurursunuz.

Dönem ortasında. Bir sorun çocuğunuzu her gün zorluyorsa tatili beklemek zorunda değilsiniz; son üç hafta ve dönem kapatma süresi dışında nakil yıl boyunca yapılabilir. Böyle bir durumda kararı okulun rehberlik servisiyle birlikte verin.

Geçişten önce: çocuğunuzla ve okulla konuşun

• Nedenini çocuğunuzla konuşun. Yaşına uygun, kısa ve dürüst bir açıklama yapın. Okul değiştirmenin bir ceza ya da başarısızlık olmadığını, ailece verilmiş bir karar olduğunu söyleyin. Lise öğrencisini karara ortak edin; küçük çocuğa seçenek değil, plan sunun.
• Yeni okulu birlikte görün. Sınıfı, bahçeyi ve yemekhaneyi önceden görmek ilk günün kaygısını azaltır.
• Mevcut öğretmenle ve rehberlik servisiyle görüşün. Sorunun okul değiştirerek çözülüp çözülmeyeceğini birlikte değerlendirin. Çocuğunuzun güçlü yanlarını, desteğe ihtiyaç duyduğu dersleri ve arkadaşlık ilişkilerini dinleyin; bu bilgileri yeni okulun rehberlik servisiyle paylaşabilirsiniz.
• Vedalaşmaya fırsat verin. Son gün arkadaşlarıyla vedalaşmak ve görüşmeye devam etmek için iletişim bilgilerini almak geçişi yumuşatır.

Yeni okulda ilk haftalar

• İlk güne hazırlık. Servis saatini, çantayı ve kıyafeti bir gün önceden hazırlayın. Küçük çocuklarda ilk gün okula birlikte gitmek rahatlatıcı olabilir.
• Öğretmenle erken görüşün. İlk iki haftanın sonunda sınıf öğretmeniyle ya da rehber öğretmenle kısa bir görüşme isteyin: derslere uyum, arkadaş ilişkileri, eksik konular.
• Eksik konuları küçük parçalara bölün. Bütün eksikleri bir haftada kapatmaya çalışmayın; öğretmenin listesine göre haftada birkaç konu yeterlidir.
• Arkadaşlığa zaman tanıyın. Yıl ortasında gelen öğrenci, kurulmuş arkadaş gruplarına katılır. Okul dışında bir sınıf arkadaşıyla buluşmak ya da bir kulübe katılmak bunu kolaylaştırabilir.
• İşaretleri izleyin. Uyku ve iştah değişikliği, sabah karın ağrısı ya da okula gitmek istememe birkaç hafta sürerse rehberlik servisiyle konuşun.
• Karşılaştırmadan kaçının. Eski ve yeni okulu çocuğun önünde kıyaslamak yerine bu hafta neyi sevdiğini sorun.

Okul gezisinde sorulacaklar

Yıl ortası geçişe özel sorular:

1. Çocuğumun sınıf seviyesinde şu an kaç öğrenci var, yıl içinde yer var mı?
2. Yıl ortasında gelen öğrenci için bir uyum planınız var mı? İlk gün ve ilk hafta nasıl geçiyor?
3. Rehberlik servisi yeni gelen öğrenciyle ne zaman görüşüyor? Sorumlu bir öğretmen ya da mentor var mı?
4. Sınıf şu an hangi ünitede? Eksik kalan konular nasıl tamamlanıyor?
5. Yabancı dil hangi seviyede ve haftada kaç saat? Seviye belirleme yapılıyor mu?
6. Hangi kitap ve yardımcı kaynaklar kullanılıyor, hangileri ücretli? Kıyafet ne zaman ve nereden alınıyor?
7. Servis oturduğumuz semte gidiyor mu? Yemek düzeni nasıl?
8. Yıl ortasında kayıtta 2026-2027 ücreti nasıl hesaplanıyor? Sözleşmeyi önceden okuyabilir miyim?
9. Nakil başvurusu ne zaman onaylanır, çocuğum hangi gün başlayabilir?

Her okulda aynı soruları sormak karşılaştırmayı kolaylaştırır. Gezide genel olarak neye bakılacağını okul gezisinde nelere bakmalı yazısında bulabilirsiniz.